Öğrenme Güçlüğü İçin Yapay Zeka: Öğretmen Odaklı Yeni Proje

Biruni Üniversitesi, TÜBİTAK 4008 desteğiyle İstanbul'daki 25 İngilizce öğretmenine öğrenme güçlüğü yaşayan öğrenciler için 6 günlük eğitim veriyor.

Öğrenme Güçlüğü İçin Yapay Zeka: Öğretmen Odaklı Yeni Proje

İstanbul'da Milli Eğitim Bakanlığına bağlı devlet okullarında görev yapan 25 İngilizce öğretmeni, öğrenme güçlüğü yaşayan öğrencilerini daha erken fark etmek ve derslerini onlara göre uyarlamak için 6 günlük uygulamalı bir eğitime başladı. 'Fark Et, Uyarla, Takip Et: Öğrenme Güçlüğünde Tanıdan Uygulamaya Öğretmen Mentörlüğü' adını taşıyan proje, Biruni Üniversitesi Eğitim Fakültesi tarafından TÜBİTAK 4008 Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Kapsayıcı Toplum Uygulamaları programı kapsamında hazırlandı ve açılış programıyla hayata geçti. Bilgiler, üniversitenin Anadolu Ajansı İş Dünyası aracılığıyla paylaştığı açıklamaya dayanıyor.

Projenin Mantığı: Önce Fark Et, Sonra Uyarla

Proje yürütücüsü Doç. Dr. Gizem Mutlu Gülbak, çalışmanın öğrenme güçlüğü ile İngilizce öğretimi arasındaki ilişkiye dair değerlendirmelerden doğduğunu anlatıyor. Çıkış noktası basit ama zor bir hedef: Aynı sınıftaki her öğrencinin İngilizceyi öğrenebilmesi. Aynı sırada oturan iki öğrencinin bambaşka öğrenme özelliklerine sahip olabildiği bir sınıfta bu hedef, tek tip bir ders planıyla karşılanamıyor.

Gülbak yaklaşımı üç adımda özetliyor: 'Önce, öğrencinin nerede ve neden zorlandığını fark etmek istiyoruz. Sonra, öğrenme hedefinden vazgeçmeden öğretimi öğrencinin gereksinimlerine uyarlamak istiyoruz. Son olarak da yaptığımız uyarlamanın gerçekten öğrencinin öğrenmesini destekleyip desteklemediğini takip etmek istiyoruz.'

AşamaAmaçEğitim programındaki karşılığı
Fark etÖğrencinin nerede ve neden zorlandığını görmekÖzel öğrenme güçlüğü yaşayan öğrencilerin eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi
UyarlaÖğrenme hedefinden vazgeçmeden öğretimi öğrenciye göre düzenlemekOkuma, yazma, dinleme, konuşma ve kelime öğretiminde bireysel farklılıklara göre uyarlama; kişiselleştirilmiş öğretimin yapay zeka araçlarıyla desteklenmesi
Takip etUyarlamanın gerçekten işe yarayıp yaramadığını görmekÖğrencinin gelişiminin yapay zeka destekli uygulamalarla izlenmesi

Yapay Zeka Öğretmenin Yerine Değil, Yanında

Projenin en dikkat çekici yanı, yapay zekaya biçtiği rol. Gülbak bunu açıkça tarif ediyor: 'Projemizde yapay zekayı öğretmenin yerini alan bir unsur olarak değil, öğretmenin pedagojik kararlarını ve mentörlük rolünü destekleyen bir araç olarak ele alıyoruz. Bu programın sonunda yalnızca yeni araçlar tanımayı değil, bu araçları neden, ne zaman ve hangi öğrenci için kullanmamız gerektiğini birlikte tartışmayı da önemsiyoruz.'

Eğitim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Adnan Ömerustaoğlu da aynı çizgide: 'Eğitim işi öğretmensiz olmayacak. Öğretmenliğin belki fonksiyonu değişiyor, değişmeye de devam edecek. Ancak önemi azalmayacak, aksine artacak.' Ömerustaoğlu, fakültenin bu yıl bir TÜBİTAK 4005 ve iki TÜBİTAK 4008 projesi yürüttüğünü de aktarıyor.

Değerlendirmemize göre bu sıralama, eğitimde yapay zeka tartışmasının en sağlam zemini: Önce pedagojik karar, sonra araç. Bir metni öğrencinin okuma düzeyine göre sadeleştirmek ya da aynı kelime listesinden farklı alıştırmalar üretmek bugün birkaç dakikalık iş. Ama hangi öğrencinin buna ihtiyaç duyduğunu ve uyarlamanın işe yarayıp yaramadığını görmek hâlâ öğretmenin gözünü gerektiriyor. Projenin adındaki üç fiil, tam olarak bu iş bölümünü tarif ediyor.

Öğrenme Güçlüğüne Farklı Bir Bakış

Özel Eğitim Bölüm Başkanı Doç. Dr. Ayşin Kaplan Sayı, öğrenme güçlüğü yaşayan öğrencilerin yalnızca zorlandıkları alanlar üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor. Sayı'ya göre bu çocuklar yaratıcılık, üç boyutlu düşünme ve ilişkiler arasında bağlantı kurma gibi alanlarda güçlü becerilere sahip olabiliyor. Avrupa'da artık 'özel' ya da 'farklı' yerine nöroçeşitlilik (neurodiversity) kavramının kullanıldığını hatırlatan Sayı, öğretmenlerin bu öğrencilere hoşgörüyle yaklaşmasının önemine dikkat çekiyor.

Sayı, daha önce öğrenme güçlüğü alanında yürütülen bir TÜBİTAK projesine gözlemci olarak katıldığını ve o deneyimin yabancı dil öğretimini özel eğitimle buluşturan bu fikre zemin hazırladığını anlatıyor.

Projeye Katılmayan Okullar İçin Uygulanabilir Çerçeve

Projenin üç adımlı mantığı, katılımcı olmayan okullarda da küçük ölçekte denenebilir:

  1. Okul yöneticileri: Kaynaştırma öğrencisi bulunan sınıflar için ders planı uyarlamalarını zümre toplantılarının gündemine alabilir, bu alanda eğitim almış öğretmenlerin deneyimlerini meslektaşlarıyla paylaşmasına alan açabilir.
  2. Yabancı dil öğretmenleri: Yapay zeka araçlarını genel ödev hazırlığının ötesinde, öğrencinin zorlandığı beceriye (okuma, dinleme, kelime) odaklanan kısa ve bireysel alıştırmalar üretmek için deneyebilir; her uyarlamanın ardından öğrencinin ilerleyip ilerlemediğini not edebilir.
  3. Eğitim teknolojisi üreticileri: Ürün geliştirme sürecine özel eğitim uzmanlarını dahil edebilir; metin sadeleştirme, okunaklı yazı tipi seçenekleri ve sesli geri bildirim gibi kapsayıcı özellikleri ek modül yerine temel bileşen olarak tasarlayabilir.

Bir sınıfta işe yarayan uyarlama, öğrenci zorlanmadan önce değil, zorlandığı yer doğru görüldükten sonra gelir. Bu hafta atılabilecek ilk adım, tek bir öğrenci ve tek bir beceri seçip küçük bir uyarlamayı iki hafta boyunca izlemek.

Sıkça Sorulan Sorular

Projeye kimler katılıyor?

İstanbul'da Milli Eğitim Bakanlığına bağlı devlet okullarında görev yapan 25 İngilizce öğretmeni. Öğretmenler 6 günlük uygulamalı eğitim alıyor.

Eğitimde hangi konular işleniyor?

Özel öğrenme güçlüğü yaşayan öğrencilerin ihtiyaçlarının belirlenmesi, yabancı dil öğretiminin bireysel farklılıklara göre uyarlanması ve yapay zeka araçlarının sınıfta kullanımı. Okuma, yazma, dinleme, konuşma ve kelime öğretimine yönelik uygulamalar programda yer alıyor.

Yapay zeka projede nasıl bir rol üstleniyor?

Proje ekibine göre yapay zeka öğretmenin yerini alan bir unsur değil, öğretmenin pedagojik kararlarını destekleyen bir araç. Kişiselleştirilmiş öğretimi desteklemek ve öğrencinin gelişimini takip etmek için kullanılıyor.

Projeyi kim destekliyor?

Proje, TÜBİTAK 4008 Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Kapsayıcı Toplum Uygulamaları programı kapsamında hazırlandı. Yürütücüsü Biruni Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nden Doç. Dr. Gizem Mutlu Gülbak.

Kaynak: Biruni Üniversitesi açıklaması, 'Biruni Üniversitesinden öğrenme güçlüğüne yönelik yapay zeka destekli eğitim projesi', Anadolu Ajansı İş Dünyası. Haber, AA'nın İş Dünyası Haberleri Sözleşmesi kapsamında yayımlanan bir kurum açıklamasıdır; aktarılan bilgi ve alıntılar bu açıklamaya dayanmaktadır.

Bu içerik, Edtech Türkiye Editörlüğü'nün yapay zeka destekli yayın hattında kaynak taraması ve otomatik editör denetiminden geçirilerek hazırlanmıştır. Süreç için Editöryal İlkelerimize bakabilir, hata bildirimini iletişim sayfasından iletebilirsiniz.

🎓 Bu yazıyı eğitime dönüştür
Sayfadan ayrılmadan, bu içerikten saniyeler içinde üret. Ücretsiz.
Tüm araçlar →