ChatGPT ile Ders Hazırlığı: Önce Veri Ayarı, Sonra Komut
ChatGPT'ye ders planı yazdırmadan önce bakılması gereken bir ayar var. Veri kontrolleri, App Store fiyatları ve üç hazır komut örneği bu rehberde.
Pazar akşamı, ertesi haftanın ders planı hâlâ boş; masada da okunmayı bekleyen bir yığın kompozisyon var. Yapay zeka sohbet uygulaması tam bu saatte cazip görünür: Plan taslağı da geri bildirim cümleleri de dakikalar içinde çıkabilir. Ama aracı açmadan önce bilinmesi gereken ayarlar, hesap seçenekleri ve hiç girilmemesi gereken bilgiler var. Bu rehber, ChatGPT'yi ders hazırlığı ve geri bildirim için kullanmak isteyen öğretmenlere, öğrencilere ve kurumların eğitim ve gelişim ekiplerine yazıldı. Cevapladığı soru şu: Hangi ayar önce yapılır, komut nasıl kurulur, çıktıya ne kadar güvenilir?
Rehber, OpenAI'ın yardım merkezi sayfalarına ve ChatGPT'nin Türkiye App Store sayfasına dayanıyor. Yardım sayfalarının ikisinde yayın tarihi belirtilmiyor. Bu yüzden oradaki 'şu anda' gibi zamana bağlı ifadeleri 18 Kasım itibarıyla doğrulanmış saymadık. App Store sayfasında ise 10 Kasım tarihli bir sürüm (1.2026.307) listeleniyor.
Bir Bakışta ChatGPT
| Soru | Kaynaklardaki cevap |
|---|---|
| Kimler için | Öğretmenler, öğrenciler, eğitim ve gelişim ekipleri. App Store'da yaş derecesi 13+ |
| Ücretsiz mi | OpenAI'ın yardım sayfasına göre kullanım ücretsiz, abonelik planları da var. iOS uygulamasının açıklaması da uygulamanın ücretsiz olduğunu söylüyor |
| Türkiye'de açık mı | Uygulama Türkiye App Store'unda TL fiyatlarıyla listeleniyor ve dil listesinde Türkçe var. Web sitesi için Türkiye'ye özgü bir bilgi kaynakta belirtilmiyor |
| Gereken hesap | Yeni hesap chatgpt.com üzerinden açılıyor. Yardım sayfası oturum açmamış kullanıcılardan da söz ediyor; onların elinde yalnızca eğitim kontrolü var. Dışa aktarma ve hesap silme oturum açmış kullanıcılara ait |
| Cihaz şartı | iPhone için iOS 18.0 ve üzeri. Android için kaynakta belirtilmiyor |
| Okul ve kurum planı | ChatGPT Edu adı yardım sayfasında geçiyor. TL fiyatı ile öğrenci ve öğretmen indirimi kaynakta belirtilmiyor |
Tabloda en çok gözden kaçan satır cihaz satırı. iPhone için istenen sürüm iOS 18.0 ve üzeri. App Store yorumlarından birinde iPhone 7 kullanan bir kullanıcı uygulamayı indiremediğini yazıyor. Tek bir yorum eğilim kanıtı sayılmaz, ama bir işaret verir. Eski cihazı olan öğrencilerin bulunduğu bir sınıfta etkinliği tek bir telefona bağlamayın; ortak bir cihaz ya da bilgisayar da planlayın.
Önce Veri Ayarına Bakın
OpenAI'ın yardım sayfasına göre ChatGPT, kullanıcıların onunla yaptığı konuşmalar üzerinde ek eğitimle gelişiyor; siz eğitimi kapatmadıkça. Bireysel kullanım için ikinci yardım sayfası da aynı şeyi söylüyor: İçeriğiniz modelleri eğitmek için kullanılabilir. Yani kapatmazsanız, ders planınız da öğrenciye yazdığınız geri bildirim taslağı da eğitim verisine dönüşebilir.
İşleyiş şöyle: Yardım sayfasına göre eski 'Chat history & model training' ayarının yerini iki ayrı özellik aldı, Temporary Chats ve Improve the model for everyone. Temporary Chats, OpenAI'ın sistemlerinden 30 gün içinde silinen ve eğitimde kullanılmayan geçici sohbet demek. Bu sohbetler yalnızca kötüye kullanım denetimi gerektiğinde inceleniyor. Improve the model for everyone ise bir anahtar. Kapattığınızda sohbet geçmişinizde görünmeye devam ediyor ama eğitimde kullanılmıyor. Bu ayar hesaba bağlı, belirli bir cihaza değil. Daha önceki sohbetler ise, eğitimden çıkmadıysanız, eğitimde kullanılabilir.
Değerlendirmemize göre bu ayrım, sınıftaki işi ikiye bölmek için kullanışlı. Genel bir ders planı taslağı için normal sohbet yeterli olabilir. Öğrencinin yazdığı bir paragrafı yapıştıracaksanız Temporary Chats ile başlamak daha güvenli. Okul bilgisayarı ortaksa kişisel hesabınızı açık bırakmayın.
Adım Adım Kullanım
Aşağıdaki sıra, kaynaklardaki arayüz adlarını izliyor. Ekranınız yardım sayfasındakinden biraz farklı görünebilir.
- Uygulamayı App Store'dan indirin ya da chatgpt.com adresinden yeni bir hesap açın; iPhone için iOS 18.0 ve üzeri gerekiyor.
- Profil simgesine dokunup Settings, ardından Data Controls bölümüne gidin. Yardım sayfası arayüze göre üç yol tarif ediyor: Web'de sayfanın sol altındaki profil simgesi, mobilde ekranın sağ üstündeki üç nokta ya da sol üstteki üç yatay çizgiyle açılan menü.
- Improve the model for everyone anahtarını kapatın. Bu adım, bundan sonraki sohbetlerin eğitimde kullanılmasını durdurur.
- Hassas bir iş yapacaksanız yeni bir Temporary Chats oturumu başlatın; öğrenci metni ya da kurum içi bir taslak bu gruba girer.
- Komutu üç parçayla kurun: Kim olduğunuzu, sınıf ya da grup düzeyini ve istediğiniz çıktının biçimini yazın. Ne kadar net olursa taslak o kadar kullanılabilir olur.
- Gelen metni satır satır okuyun. Tarih, isim ve alıntıları kendi kaynağınızdan doğrulayın; yanlış bir cevap görürseniz yanıtın altındaki Thumbs Down düğmesiyle bildirin.
- Sohbetlerinizi saklamak isterseniz web'de Settings, Data Controls yolunu izleyip Export Data seçeneğini kullanın.
Uygulamanın kendi açıklaması fotoğraf yüklemeyi de sayıyor; örnek olarak el yazısı bir tarifin metne çevrilmesini veriyor. Öğrenci kâğıdının fotoğrafında ad, soyad ve numara da görünür. Bu yüzden fotoğrafı yüklemeden önce o kısımları kapatın.
Üç Komut Örneği
App Store sayfası 'kişiselleştirilmiş öğrenme' örneği olarak dinozor meraklısı bir çocuğa elektriği anlatmayı gösteriyor. Aşağıdaki komutlar kurgudur ve yanıtlarını yazmıyoruz. Her birini kendi hesabınızda deneyin, sonra çıktıyı kendi dersinizin ya da programınızın ölçüsüyle değerlendirin.
Öğretmen için, ders hazırlığında bağlamı, süreyi ve çıktı biçimini aynı anda verir:
Komut: 'Ben 7. sınıf Türkçe öğretmeniyim. Sınıfımda okuduğunu anlama düzeyi birbirinden farklı öğrenciler var. Haberin ana fikrini bulma kazanımı için 40 dakikalık bir ders planı taslağı hazırla. Etkinlikleri, süreleri ve kısa bir çıkış sorusunu ayrı ayrı yaz.'
Öğrenci için, metni yeniden yazdırmak yerine geri bildirim ister. Böylece düşünme işi öğrencide kalır:
Komut: 'Ben 9. sınıf öğrencisiyim. Aşağıdaki paragrafı kendim yazdım. Metni yeniden yazma. Hangi cümlelerin akışı bozduğunu madde madde söyle, iki güçlü yön ve iki geliştirilebilir yön belirt ve her madde için bana bir soru sor. [Paragrafı buraya yapıştırın]'
Eğitim ve gelişim ekibi için, kurum ve kişi bilgisi içermeyen genel bir taslak ister:
Komut: 'Bir kurumun eğitim ve gelişim ekibi için çalışıyorum. Yeni başlayan çalışanlara yönelik 45 dakikalık bir çevrim içi oryantasyon oturumunun öğrenme hedeflerini yaz ve her hedef için tek bir ölçme sorusu öner. Kurum adı, çalışan adı ya da müşteri bilgisi içermeyen genel bir taslak olsun.'
Üç komutun ortak noktası, hiçbirinde gerçek bir isim ya da kimlik bilgisi olmaması. Köşeli parantezli yere yapıştıracağınız metinde de aynısını yapın.
Ücretsiz mi, Ücretli mi?
OpenAI'ın yardım sayfasına göre ChatGPT ücretsiz kullanılıyor; abonelik planları ayrıca var. Türkiye App Store'unda listelenen uygulama içi satın alımlar ise şöyle:
| Ad | App Store'da listelenen fiyat |
|---|---|
| ChatGPT Plus | 999,99 TL |
| ChatGPT Go | 249,99 TL |
| ChatGPT Pro 100 | 5.299,99 TL |
| ChatGPT Pro 200 | 9.999,99 TL |
| ChatGPT Plus (ikinci liste kaydı) | 9.999,99 TL |
| ChatGPT Pro 500 | 26.499,00 TL |
Plus adı iki ayrı fiyatla görünüyor ve sayfa hangisinin hangi döneme ait olduğunu belirtmiyor; biz de dönem yazmıyoruz. Planların içeriği, kullanım limitleri ve ücretsiz sürümle farkı bu kaynaklarda anlatılmıyor. Değerlendirmemize göre bu belirsizlik tek bir sıra önerir: Önce ücretsiz hesapla üç komutu deneyin, aboneliği ancak kendi işinizde somut bir eksik gördüğünüzde düşünün. Satın almadan önce fiyatı App Store'da yeniden kontrol edin.
Üç ayrıntı kararı etkiler. Yardım sayfasına göre içerik politikası ve kullanım koşullarına tabi olmak üzere ChatGPT ile ürettiğiniz çıktı size ait; bu, ücretsiz ya da ücretli plana göre değişmiyor. İş ürünleri için ise OpenAI, ChatGPT Business ve ChatGPT Enterprise'daki içeriği model eğitiminde kullanmadığını söylüyor. Üçüncüsü Edu: Yardım sayfasında ChatGPT Edu adı geçiyor ve planların kullanıcılarını yönetmek isteyen kurumlara yönelik olduğu belirtiliyor. Edu'nun Türkiye'de sunulup sunulmadığı, fiyatı ve veri işleme ayrıntıları kaynakta belirtilmiyor. Okul ya da üniversite için bunu OpenAI'a ve kurumunuzun bilgi işlem birimine sorun.
Sınırlar ve Gizlilik
OpenAI'ın yardım sayfası çıktıların yanlış, gerçek dışı ve yanıltıcı olabileceğini kendisi söylüyor ve yanıtların doğruluğunu kontrol etmenizi öneriyor. Türkiye App Store sayfasındaki yorumlardan biri bunun somut bir örneğini veriyor. Bir kullanıcı, Türkiye'nin dördüncü cumhurbaşkanını sorduğunda uygulamanın 7. cumhurbaşkanı Kenan Evren'i verdiğini yazıyor. Bu tek bir kullanıcının anlatımı; doğrulanmadı ve genellenemez. Ama dersin tarih, isim ya da alıntı gibi olgu gerektiren bölümlerinde neden kaynağa dönmeniz gerektiğini gösteriyor.
Gizlilik tarafında kural daha sert. Yardım sayfasına göre belirli komutları geçmişinizden sildirmek mümkün değil; OpenAI hassas bilgi paylaşmamanızı istiyor. Aynı sayfada OpenAI'ın sistemlerini geliştirmek ve içeriğin kendi politikalarına uyduğundan emin olmak için konuşmaları incelediği yazıyor. Öğrenci adı, numarası, not ya da rapor bilgisi, personel ve müşteri verisi komuta girmez. Geri bildirim isterken metni anonim hâle getirin: Adı çıkarın, 'öğrenci A' gibi bir etiket kullanın.
Hesap silmenin geri dönüşü yok. Yardım sayfasına göre hesabı silerseniz bu işlem geri alınamıyor. Silmeden önce Export Data ile sohbetlerinizi dışa aktarın.
Bir uyarı daha: Yardım sayfalarından birinin bir bölümü hâlâ GPT-3.5'ten ve 2021 sonrası olaylar hakkındaki sınırlı bilgiden söz ediyor. Sayfa tarihsiz olduğu için modelin bugünkü yetenekleri konusunda onu esas almadık. Yaş konusunda ise App Store sayfasının verdiği tek bilgi 13+ derecesi; ek bir yaş ya da veli izni şartı bu kaynaklarda belirtilmiyor.
Sıkça Sorulan Sorular
ChatGPT'yi ücretsiz kullanabilir miyim?
OpenAI'ın yardım sayfasına göre ChatGPT ücretsiz kullanılıyor, abonelik planları ayrıca var. Planlar arasındaki fark bu kaynaklarda anlatılmıyor. Başlangıç için ücretsiz hesapla üç örnek komutu denemek yeterli bir ilk adım.
Öğrencilerim kullanabilir mi?
App Store sayfasında uygulamanın yaş derecesi 13+ olarak görünüyor. Okul ya da veli izni gibi ek şartlar kaynakta belirtilmiyor; öğrencilerle kullanmadan önce okulunuzun kendi kurallarına bakın. Hesap açmayan öğrenciler için de bir yol var: Oturum açmamış kullanıcılar yardım sayfasında anılıyor, ancak onların elinde yalnızca eğitim kontrolü bulunuyor.
Sohbetlerim modeli eğitir mi?
Bireysel kullanımda, kapatmadıkça evet; OpenAI içeriğinizi model eğitiminde kullanabileceğini söylüyor. Settings, Data Controls yolundan Improve the model for everyone anahtarını kapatırsanız yeni sohbetler eğitimde kullanılmıyor. Temporary Chats ise 30 gün içinde siliniyor ve eğitimde kullanılmıyor. Bugün yapacağınız en kısa adım, hesabınızda bu anahtarın durumuna bakmak.
Kaynak: OpenAI, 'Data Controls FAQ' ve 'What is ChatGPT?' yardım merkezi sayfaları (tarih belirtilmiyor); ChatGPT, App Store Türkiye sayfası (10 Kasım tarihli sürüm listeleniyor).
Bu yazı EdTech Türkiye yayın masasında, yapay zeka desteğiyle birincil kaynaklardan hazırlandı; olgular kaynaklarla karşılaştırılarak denetlendi. Editörlerimiz yazıyı yayından sonra da izler; hata bildirimlerini düzeltme politikamıza göre ele alırız.
Bu içerik, Edtech Türkiye Editörlüğü'nün yapay zeka destekli yayın hattında kaynak taraması ve otomatik editör denetiminden geçirilerek hazırlanmıştır. Süreç için Editöryal İlkelerimize bakabilir, hata bildirimini iletişim sayfasından iletebilirsiniz.